Luondu ja biras

3.5 - Guolásteapmi

Bivdu ja guollebivdin lea don doložis addán borramuša. Guolit, biergu ja nahkit ledje maid gávpegálvvut. Riddoguovlluin lea guolásteapmi deaŧalaš ealáhus. Muhto guollebivdu lea maid deaŧalaš earáide go sidjiide geain dat lea ealáhussan. Máŋgga sajis leat industriijadoaimmahagat ásahuvvogoahtán. Dat addet bargosajiid, muhto seammás sáhttet áitit árbevirolaš ealáhusaid.

Video: Galdu.org. Creative Commons by-nc-sa

Garra guollebivdu lei gosii loaktán muhtin guolle- ja eallešlájaid ovdal go gielddus bođii. Guollebivdit lokte sallidiid 60-jagiin. Manai guhkes áigi, 25 jagi, ovdal sallit lassánišgođii fas. Jus dorskiin geavvá seammaládje, de soaitá vel váddáset dilli šaddat. Dorski ii gođa jus lea heitot jahki. Danne gozihit Norgga eiseválddit guollebivddu Barentsábis nu ahte eai bivdde badjelmeari. Eará guovlluin leat guollebivdit meastta loaktán dorski. Dat bohciida gilvvu ja riidduid. Eiseválddiin ja guollebivdiin lea stuora ovddasvástádus guolásteami ektui.

Stuora fabrihkkafatnasat leat lassánan, ja dat bivdet maid mearragáttiid lahka. Dat daguha dávjá vuostelasvuođaid eará guolásteddjiiguin ja nákku das man lahka dat galget beassat bivdit.

Luossabivdu lea don doloža rájes leamaš deaŧalaš oassi lotnolasealáhusain dain guovlluin gos luossa lei oažžumis. Dál lea luossabivdu garrasit gáržžiduvvon ja regulerejuvvon. Dakkár gáržžideamit čuhcet sidjiide geat ásset rittus ja luossajogaid lahka ja bivdet luosa.

Guollebiebmanealáhus

Ealáhusa álgu lei 60-jagiin Norggas. Álggos bibme vuos luosa ja dápmoha. Dan rájes lea ealáhus ovdánan. Mearrašlájaid biebman oktan dábálaš guolástemiin lea dál stuorimus ealáhus Norggas nannámis. Dál leat eará mearraguolit maid, vuosttažettiin dorski maid bibmet. Báldá- ja hummarbiebmamiin ii leat lihkostuvvan seamma bures. Skálžodikšumiin maid ii leat lihkostuvvan go ii šatta nu bures go livččii sávahahtti ja mirkkolaš álggat sáhttet mirkkohuhttit skálžžuid.

Guollebiebmanealáhus bohciida vuostelasvuođaid. Ii buohkaid mielas leat buorre go leat guollemearddit lahka joganjálmmiid ja dakkár báikkiin gos bivdet guliid. Lea ballu ahte bibmonluosat billistit luossanáli jus seahkánit gođđanáigge ja maid ahte guollebiebman daguha badjelmearálaš duktema ja nuoskkideami merddiid lagasbirrasis. Muhtin dutkit Kanadas oaivvildit ahte guollebiebman lea daguhan ahte luossamáddodagat leat jávkan dávddaid ja luhtehasaid geažil.

Loga eambbo Loga eambbo