Luondu ja biras

6.5 - Aerosolat

Govva
Creative Commons by-nc-sa
Govva: meteotek08 Kilde: flickr .

Earret dálkkádatgásaid leat aerosolat atmosfearas mat váikkuhit garrasit dálkkádahkii.

Aerosolat leat hui smávva partihkkalaččat atmosfearas. Muhtin partihkkalat máhcahit beaivváščuovgga ruovttoluotta ja nu eastadit eatnama liegganeamis, earát fas dollet lieggasa ja nu daguhit ahte eana lieggana. Olu aeresolat leat lunddolaččat ja leat oassi eatnama vuogádagas. Ovdamearkkat diekkár lunddolaš aerosolaide leat sáltepartihkkalat, gavjjat sáttostoarpmain ja partihkkalat mat bohtet vulkánain. Garra biegga bohraidahttá olu sáltti mearas atmosferii ja sáttomeahcis fas sáttočalmmiid. Go vulkánat bávkkehit, de manná rišša, giehpa ja eará dopmu atmosferii. Máilmmiávus lea maid dopmu mii jorrá atmosfearas.

Muhto olbmuid doaimmat lasihit vel eanet aerosolaid atmosferii. Leat earenoamážit guovttelágan aerosolat mat váikkuhit. Vuos leat čuvges riššapartihkkalat mat bohtet industriijas, elfápmodoaimmahagain ja mutuvrrain. Riššapartihkkalat máhcahit beaivváščuovgga ruovttoluotta, ja danne lea čoaskudanbeaktu. Čáhppes giehpapartihkkalat maid bohtet dain seamma gálduin go rišša ja vel vuovdeboaldimis. Giehpapartihkkalat njammet lieggasa. Ođđaset dutkamat čájehit ahte giehpapartihkkaliin orro leame olu eanet gilvvavistebeaktu go leat jáhkkán.