Luondu ja biras

7.5 - Hormonaheađušteaddji birasmirkkot

Hormonat stivrejit olu doaimmaid olbmuin, elliin ja šattuin. Earenoamážit čálgui ja šaddamii leat hormonat deaŧalaččat.

Hormonaheađušteaddji birasmirkkot leat kemiijalaš ávdnasat mat heađuštit dárbbašlaš kemiijalaš proseassaid rupmašis. Dat mii dahká dakkár birasmirkkuid nu várálažžan lea go dat láhttejit dego hormonat rupmašis ja daguhit hormonmoivvi. Sohkabealhormonaid moivi čuohcá čivgamii.

Bromerejuvvon dollaeastadeaddjit (bromerte flammehemmere) leat orgánalaš ávdnasat main lea brom mii eastada buolláma. Bromerejuvvon dollaeastadeaddji ávdnasat leat hormonláhttejeaddji ávdnasat. Muhtin dakkár ávdnasiid leat gávdnan jiekŋaguovžžain ja skávhlliin Árktisas.

Norggas leat gávdnan bromerejuvvon dollaeastadeaddji ávdnasiid varraiskosiin maid leat váldán 1980-jagiid rájes. Jagi 2001 rádjái lassánedje ávdnasat čižžemielkkis Norggas. Maŋŋil 2004 čájehit iskosat ahte hivvodat lea mannán vulos.

Máŋga hormonheađušteaddji ávdnasat leat garrasit regulerejuvvon, nu go PCB, TBT ja dioksiinnat. Lea dárbu háhkat eanet dieđuid hormonheađušteaddji ávdnasiid birra, ja dutkit barget ge daid váikkuhusaid dutkamiiguin.

Loga eambbo Loga eambbo